เวลาที่คุณต้องหาซื้ออุปกรณ์ไปสตาร์ทมอเตอร์ สิ่งใดบ้างที่คุณจะต้องรู้ไว้ หากไม่อยากให้มอเตอร์ของคุณชำรุดเสียหาย คุณต้องอ่านบทความนี้ที่เราตั้งใจจัดทำให้ ถ้าไม่อยากให้เรื่องร้ายๆ เกิดกับคุณ คุณจำเป็นต้องรู้มาตรฐานที่เกี่ยวข้องเมื่อจะสตาร์ทมอเตอร์ 3 เฟส แบบ DOL

หากคุณสนใจสินค้าของเราสามารถเข้าไปเลือกได้ที่  Motor and Motor Control Catalog แต่ถ้าคุณยังมีข้อสงสัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับการสตาร์ทมอเตอร์สามารถเข้าไป Motor Starter Knowledge Center ศูนย์รวมข้อมูลดีๆ เกี่ยวกับการสตาร์ทมอเตอร์ที่เราได้รวบรวมข้อมูลที่น่าสนใจไว้ให้คุณแล้ว

มาตรฐานอะไรที่ต้องพิจารณาเมื่อต้องสตาร์ทมอเตอร์ 3 เฟส แบบ Direct Online

เมื่อคุณต้องเลือกซื้ออุปกรณ์เพื่อไปสตาร์ทมอเตอร์ อะไรบ้างที่คุณควรพิจารณา? ดังนั้นเพื่อการสตาร์ทมอเตอร์ให้มีประสิทธิภาพและปลอดภัย หลักๆสิ่งที่เราต้องรู้ไว้ คือ มาตรฐานความปลอดภัย เช่น มาตรฐานเกี่ยวกับโคออดิเนชั่น  อายุการใช้งาน และการป้องกัน ในส่วนของอุปกรณ์ เช่น MPCB, Magnetic contactor และ Overload ค่าอะไรบ้างที่เราควรพิจารณา แต่สิ่งที่ต้องพิจารณาเป็นอย่างแรกคือ โคออดิเนชั่น 

โคออดิเนชั่นคืออะไรล่ะ??  เรามาหาคำตอบกัน

โคออร์ดิเนชั่น (Coordination) คือ การทํางานร่วมกันของอุปกรณ์ในชุดสตาร์ทมอเตอร์ จะมี  Motor Protection circuit breaker, Contactor และ Overload Relay ระดับของการโคออร์ดิเนชั่นนั่นบอกถึงสภาพ การทํางานของชุดสตาร์ทเตอร์ภายหลังจากที่เกิดการลัดวงจร (Short circuit) 

ประโยชน์ของโคออร์ดิเนชั่น

  • ป้องกันบุคคลและอุปกรณ์ข้างเคียง

    • ไม่ปรากฏความเสียหายใดๆ เกิดขึ้นที่ภายนอกตู้ไฟฟ้า

    • ไม่เสี่ยงต่อการเกิดไฟไหม้

  • ลดเวลาสำหรับการหยุดเครื่องจักรหรือขบวนการ

    • เกิดความต่อเนื่องของขบวนการและเครื่องจักรเพื่อเพิ่มผลผลิต

    • ลดเวลาในการซ่อมหรือเปลี่ยนอุปกรณ์ตัวใหม่

  • ลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุงระบบไฟฟ้า

    • จำกัดระดับความเสี่ยงต่อความเสียหายที่จะเกิดขึ้นต่อชุดสตาร์ทมอเตอร์

ประเภทของโคออร์ดิเนชั่น

แบ่งตามมาตรฐาน IEC 60947 ได้ 3 ระดับ ดังนี้

  • Coordination Type I (IEC 60947-4-1) คือ เมื่อเกิดการลัดวงจร จะทำให้ไม่เกิดอันตรายกับผู้ใช้งานและอุปกรณ์ข้างเคียง แต่ Magnetic contactor หรือ Overload อาจเสียหายได้ ก่อนจะสตาร์ทครั้งต่อไปอาจต้องซ่อมอุปกรณ์บางชิ้นก่อน

  • Coordination Type II (IEC 60947-4-1) คือ เมื่อเกิดการลัดวงจร จะทำให้ไม่เกิดอันตรายกับผู้ใช้งานและอุปกรณ์ข้างเคียง อุปกรณ์ทุกชนิดในชุดสตาร์ทมอเตอร์ ต้องไม่เกิดความเสียหายยกเว้นหน้าสัมผัสของคอนแทคเตอร์ อาจมีการหลอมละลายติดกันเล็กน้อย แต่ก็แยกออกได้ อุปกรณ์ในชุดมอเตอร์สตาร์ทเตอร์ ยังสามารถทำงานได้ต่อไปหลังจากเกิดการลัดวงจร และก่อนสตาร์ทครั้งต่อไปควรตรวจก่อนเล็กน้อย

  • Total Coordination (IEC 60947-6-2) คือ เมื่อเกิดการลัดวงจร จะทำให้ไม่เกิดอันตรายกับผู้ใช้งานและอุปกรณ์ข้างเคียง ไม่มีอุปกรณ์สตาร์ทเตอร์ใดๆเสียหาย ไม่ว่าจะเป็นหน้าสัมผัสของ Magnetic Contactor ก็ไม่มีการหลอม และในการสตาร์ทครั้งต่อไปสามารถทำได้ทันทีโดยไม่จำเป็นต้องตรวจสอบอุปกรณ์ก่อน

MPCB ค่าที่คุณจะต้องพิจารณา มีอะไรบ้าง?

นอกจากมาตรฐานโคออร์ดิเนชั่นที่ต้องพิจารณาแล้วค่า Icu, Ics, Icm และ Icw ก็ต้องพิจารณาเช่นกัน เพื่อความปลอดภัยในการใช้งาน

  • Icu (Rated ultimate short-circuit breaking capacity) หมายถึง ค่ากระแสลัดวงจรสูงสุดที่ MPCB สามารถป้องกันหรือตัดวงจรได้สำเร็จ 2 ครั้งติดกัน โดย MPCB ไม่เสียหาย มีหน่วยเป็น (kA) r.m.s.

  • Ics (Rated service breaking capacity) หมายถึง ค่ากระแสลัดวงจรสูงสุดที่ MPCB สามารถป้องกันหรือตัดวงจรได้สำเร็จ 3 ครั้งติดกัน โดย MPCB ไม่เสียหาย โดยจะระบุเป็นเปอร์เซ็นต์ของค่า Icu เช่น 25, 50, 75 และ 100% อุปกรณ์ที่ดีควรจะมีค่า Icu = Ics

  • Icm (Rated short-circuit making capacity) หมายถึง พิกัดการทนกระแสลัดวงจรสูงสุดที่เป็น peak current ที่เบรคเกอร์ สามารถทนได้ และทำการปลดวงจรแบบทันทีทันใดโดยไม่มีการหน่วงเวลาที่แรงดันพิกัด ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดในระบบไฟฟ้ากระแสสลับ ค่ากระแส peak มีความสัมพันธ์กับค่า Icu ด้วยตัวคูณ เช่น ค่า (Icu) มากกว่า 50KA และค่า power factor = 0.2 แล้ว ค่า (Icm) = 2.2xIcu = 220kA

  • Icw (Rated short time withstand current) หมายถึง ค่าที่อุปกรณ์จะทนค่ากระแสลัดวงจรได้โดยที่อุปกรณ์ไม่เสียหาย เพื่อให้สามารถทำการปลดวงจรเป็นลำดับขั้น (discrimination) ในระบบ โดย circuit breaker ตัวที่อยู่ใกล้กระแสลัดวงจรที่สุดควรปลดวงจรก่อน ซึ่งโดยปกติตัว Load Break Switch ที่ต่อก่อน MPCB จะมีค่า Icw สูงกว่า เพราะว่าถ้าเกิด Short Circuit ต้องการให้ MPCB ตัดก่อน

Magnetic Contactor ค่าที่คุณจะต้องพิจารณา มีอะไรบ้าง?

Magnetic contactor ที่ไปใช้กับโหลดต่างๆนั้นค่าของกระแสของแต่ละโหลดที่อุปกรณ์ทนได้จะต่างกัน เช่น โหลดที่เป็นหลอดไฟกับโหลดที่เป็นมอเตอร์ Magnetic contactor ตัวเดียวกันแต่ความสามารถในการทนกระแสต่างกัน แต่ในครั้งนี้เราจะนำเสนอโหลดที่เป็นมอเตอร์อย่างเดียว ซึ่งโหลดกระแสที่เป็นมอเตอร์เราจะดูที่ category AC3 และ AC4

  • AC3 คือ เหมาะสำหรับใช้ในการสตาร์ทและหยุดโหลดที่เป็นมอเตอร์กรงกระรอก (AC3 อาจใช้งานกับมอเตอร์ที่มีการเดิน-หยุด สลับกันเป็นครั้งคราว แต่การสลับต้องไม่เกิน 5 ครั้งต่อนาที และไม่เกิน 10 ครั้งใน 10 นาที)

  • AC4 คือ เหมาะสำหรับใช้ในการสตาร์ท-หยุดมอเตอร์ แบบ Plugging (การหยุดหรือสลับเฟสอย่างรวดเร็ว ในหว่างที่มอเตอร์กำลังเดินอยู่) แบบ Inching หรือ Jogging (การจ่ายไฟให้มอเตอร์ซ้ำ ๆกัน ในช่วงเวลาสั้นๆ เพื่อต้องการให้มอเตอร์เคลื่อนตัวเล็กน้อย

ส่วนที่ต้องพิจารณาต่อไปก็เป็นเรื่องของอายุการใช้งานแต่โดยส่วนใหญ่แล้วอายุการใช้งานจะดูที่ Electrical durability ค่าจะอยู่ประมาณ 1.5 – 2.5 ล้านครั้ง

Thermal Overload Relay ค่าที่คุณจะต้องพิจารณา มีอะไรบ้าง?

สำหรับการเลือกซื้อ Thermal Overload Relay นอกจากมาตรฐานโคออร์ดิเนชั่น และหลักๆ ที่เราดูก็จะเป็นช่วงกระแสที่ปรับได้เพื่อให้เหมาะกับพิกัดกระแสของมอเตอร์ และอีกอย่างที่ควรพิจารณาก็เป็น Class ซึ่งระดับ Class จะเป็นตัวบ่งบอกเวลาในการป้องกันเมื่อเกิดกระแสเกิน สามารถดูกราฟการทำงานและระยะเวลาในการป้องกันเมื่อเกิดกระแสเกินของมอเตอร์ ตามรูปข้างล่าง

Thermal Overload Relay

หลักๆ แล้วหากคุณต้องการซื้ออุปกรณ์เพื่อใช้ในการสตาร์ทมอเตอร์นั้นสิ่งที่ต้องพิจารณาดังนี้

  • อุปกรณ์ที่อยู่ในภาคกำลังทุกตัวควรมีมาตรฐานโคออร์ดิเนชั่น 

  • เลือก MPCB ต้องดูค่า Ics และ lcu ถ้าเกิดการ Short circuit อุปกรณ์สามารถทนได้กี่ kA และถ้าเกิดครั้งต่อไปจะยังสามารถทนได้กี่ kA 

  • ส่วนการเลือก Magnetic contactor ก็ควรเลือกให้ตรงกับกระแสโหลดที่คุณไปใช้งาน จะเป็น AC3 หรือ AC4 เลือกให้ถูกเพราะถ้าเลือกผิดอาจมีผลกับอายุการใช้งานก็ได้

  • ส่วนของ Thermal Overload Relay ก็ดูช่วงของการปรับกระแสให้เหมาะกับพิกัดกระแสของมอเตอร์และ class หรือเวลาการป้องกันโหลดเกินโดยส่วนใหญ่แล้วจะใช้ที่ Class 10 และ Class 10A

แม้ข้อมูลเกี่ยวกับมาตรฐานจะมีมาก ชวนน่าปวดหัว แต่คุณไม่ควรละเลยข้อมูลเหล่านี้ เพราะมันส่งผลต่อการทำงานของมอเตอร์ที่คุณเลือก ถ้าคุณยังมีข้อสงสัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับการสตาร์ทมอเตอร์สามารถเข้าไป Motor Starter Knowledge Center ศูนย์รวมข้อมูลดีๆ เกี่ยวกับการสตาร์ทมอเตอร์ที่เราได้รวบรวมข้อมูลที่น่าสนใจไว้ให้คุณแล้ว